To ΒΟΥΚΟΛΙΚΟΝ είναι ένας δίσκος που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης, με στόχο την εξερεύνηση παραδοσιακών ήχων και της ποίησης του Παύλου Βλαστού.
Ο Παύλος Γ. Βλαστός (1836 - 1926) γεννήθηκε στο Βυζάρι Αμαρίου και μεγάλωσε Ρέθυμνο.
Χαρακτηρίστηκε πατέρας της κρητικής λαογραφίας, ασχολήθηκε με την συλλογή και μελοποίηση δημοτικών ασμάτων.Μας άφησε δεκατρείς τόμους χειρόγραφους με πολύτιμο λαογραφικό υλικό τοοποίο παραμένει ανέκδοτο σχεδόν στο σύνολο του.
Το ΒΟΥΚΟΛΙΚΟΝ είναι γραμμένο στο ιδίωμα της Κρήτης, σε δίστιχα ιαμβικών ομοιοκατάληκτων ενδεκασύλλαβων.Η αφήγηση περιγράφει τα ήθη και τα έθιμα των ποιμένων, τις δοξασίες των αν-θρώπων της υπαίθρου για τις νεράιδες, την πάλη των Κρητικών με τους κατακτητές της Κρήτης,χρησιμοποιώντας ως φόντο ειδυλλιακά κρητικά τοπία.
Τ’ αδέρφια
(απόσπασμα 1395-1410) Μουσική Μιχάλης Καλογεράκης Ερμηνεία Μάρθα Φριντζήλα
Τ’ αδέρφια μου ήσαν τρία παλληκάρια,
που μπαίναν στους πολέμους
σαν λιοντάρια.
Σαρακηνοί και Μώροι οι Κρουσάροι,
ετότε τα χωριά μας είχαν πάρει.
Την Κρήτη την πανώρια τότε πήρα,
και πλιό δεν εξανάειδε καλή μοίρα.
Ο κύρης μου πασχίζει να με χώσει,
κι από Σαρακηνούς να με γλυτώσει.
Ετούτοι οι γ’ Ατσιγκάνοι μη με κλέψουν,
και σκλάβα σα με κάμουν,
με τουρκέψουν.
Ο κύρης με τ’ αδέρφια μου ομάδι,
μ’ εφέραν εις το σπήλι αυτό του Άδη.
Σαράντα ημερώ φαγιά μου φέρα,
να τρώγω και να πίνω ολημέρα.
Μου τάσσουν σε σαράντα θα με βγάλουν,
ως τότε τους Κρουσάρους θ’ αποβγάλουν.
Με χάρακα μεγάλο κυλισμένο,
τον πόρο του σπηλιού είχανε φραμένο.
Φυλαχτό
(απόσπασμα 635-640) Μουσική Μιχάλης Καλογεράκης Ερμηνεία Μάρθα Φριντζήλα
Κι αν γεννηθείς κάποια στιγμή,
μιαν άλλη που δε θα υπάρχω,
μη φοβηθείς
και θα με βρεις είτε σαν άστρο,
όταν μονάχος περπατάς στην παγωμένη νύχτα,
είτε στο βλέμμα ενός παιδιού που θα σε προσπεράσει,
είτε στη φλόγα ενός κεριού που θα κρατάς
διαβαίνοντας το σκοτεινό το δάσος.
Γιατί ψηλά στον ουρανό που κατοικούνε τ' άστρα
μαζεύονται όλοι οι ποιητές
και οι εραστές καπνίζουν σιωπηλοί πράσινα φύλλα,
μασάν χρυσόσκονη, πηδάνε τα ποτάμια
και περιμένουν
να λιγωθούν οι αστερισμοί και να λιγοθυμήσουν,
να πέσουν μεσ' στον ύπνο σου,
να γίνουν αναστεναγμός στην άκρη των χειλιών σου,
να σε ξυπνήσουν και να δεις απ' το παραθυρό σου
το προσωπό μου φωτεινό
να σχηματίζει αστερισμό,
να σου χαμογελάει
και να σου ψιθυρίζει
καλή νύχτα
Θα είναι εκεί ο Μιχάλης και ο Παντελής Καλογεράκης.
Θα φέρουν μαζί τους τον Bertolt Brecht, τον Milan Kundera, τoν Pablo Neruda, τoν Gregory Corso, τoν Τζελαλαντίν Ρουμί, τον Άρη Δικταίο, τον Γιάννη Ευθυμιάδη, τον Νίκο Μοσχοβάκο, τον Μιχάλη Γκανά, τον Ντίνο Σιώτη, τον Οδυσσέας Ελύτη κι άλλους,
τη ρακή, τη νύχτα, τη μουσική..
Εσείς ελάτε, κι η είσοδος θα είναι πολύ ελεύθερη.
(Αντί εισιτηρίου δεχόμαστε τρόφιμα μακράς διαρκείας και φάρμακα, που δεν έχουν λήξει, τα οποία θα διατεθούν, από το Κοινωνικό Παντοπωλείο του Δικτύου Κοινωνικής Φροντίδας του Δήμου, και το Κοινωνικό Ιατρείο του Δικτύου Αλληλεγγύης Ηρακλείου, σε άπορους συμπολίτες μας)
Συννεφο βρηκε συννεφο και ξεσπασε βροχη Κατακλυσμος απροσμενος πλημμυρισε το χωμα Δυο αγριεμενα σωματα καναν ανακωχη Φιληθηκαν στο στομα.
Τα πορφυρα τους δαχτυλα εγιναν αστραπη Κι εκαψαν οτι βρεθηκε τριγυρω Πανω στα αποκαιδια τους θα γειρω Χωρις να εχω την ανασα τους ντραπει.
Δες πως ανοιγει διαπλατα ο πανω ουρανος Κι η θαλασσα αφριζοντας χυμαει να τον φιλησει Τ' αστερια δεν χαριζονται στο βλεμμα κανενος- Εχουν μεσα στα ματια σου κυλησει.
Ένας ο βίος κι αγύριστος κι όλα του αμετάκλητα
ό,τι είπαμε και πράξαμε δε σβήνει ούτε ξεγίνεται
μα η μνήμη βολοδέρνει όλο στο κακό.
Γιατί ποιος λογαριάζει το καλό ποιος το θυμάται
το ρίχνεις στο γιαλό και χάνεται
μα το κακό πώς να χαθεί που είναι χαμός
με τίποτε δε σβήνει ούτε ξεγίνεται
για πάντα μένει και μας τυραννάει.
Και δε μιλώ για τύψεις.
Αυτές λίγο -πολύ όλους μας βολεύουν
είναι κρυφές οι τύψεις δεν εκτίθενται και
δεν σε εκθέτουν
δε σου στερούν υπόληψη κι αυτοεκτίμηση
μυθοποιούν τα κρίματά σου και τα παρασταίνουν
μέσα σου περίτεχνα
με νέες πάντα ερμηνείες και εκδοχές
και στο άλλοθι του θεατή του εαυτού σου
νιώθεις σιγά -σιγά να γίνεται η συγκίνησή σου
αισθητική
εν τέλει μια ποιητική του ήθους
κι αν σε τρελαίνουν κάποτε σε ξαγοράρη πήγαινε…
Ντροπή ξέρεις τι είναι κι ένιωσες ποτέ σου;
Αυτή δεν κρύβεται εκτίθεται και σ’ εκθέτει σε
φτυσιές και λιθοβολισμούς
αυτή δεν έχει αντισήκωμα
δεν την καλύπτει τίποτε στο πρόσωπό σου
και στη γυμνή της θέα εξαγριώνονται
όσοι δεν ντρέπονται ή φοβούνται να ντραπούν,
οι ανώδυνοι και ανεπαίσχυντοι κι ειρηνικοί,
και σου χυμούν με λύσσα να σε ξαποστείλουν
σε ανεξιλέωτο θάνατο.
Ντροπή ξέρεις τι είναι κι ένιωσες ποτέ σου;
Ντροπή ν’ ανοίγει να σε καταπιεί η γή
ντροπή που έζησες
στον κόσμο ετούτον.
Από την ποιητική συλλογή του Γιάννη Ευθυμιάδη ''27 Ο άνθρωπος που πέφτει' εκδ. Μικρή Άρκτος Μουσική: Μιχάλης Καλογεράκης Ερμηνεία: Μιχάλης & Παντελής Καλογεράκης CD: 4η ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΑΡΚΤΟΥ #1 Είναι κι έρωτας μια πτώση, με ίλιγγο, και άλλη τόση είν' η ζαλάδα που θα δώσει Κλείνεις τα μάτια κι επιμένεις, δε σκέφτεσαι, δεν προλαβαίνεις, γεύεσαι μόνο και σωπαίνεις Τώρα το τώρα είναι εμπρός μου, κι αυτός ο ήλιος ο λαμπρός μου, ας γίνει αιώνιος γαμπρός μου Να παντρευτώ το φως κι ας γίνω ένα λουλούδι στο Λονδίνο ή λίγη σκόνη στο Πεκίνο . . . Κοιτάς τα μάτια που είναι δίνη, νιώθεις στο σώμα την οδύνη κι αφήνεις την καρδιά να δίνει Κάθε ανάσα κι ένας λίβας, σε κυριεύει σαν Αννίβας, μοιάζει στο αίνιγμα της Θήβας Τώρα το τώρα είναι εμπρός μου, κι αυτός ο ήλιος ο λαμπρός μου, ας γίνει αιώνιος γαμπρός μου Να παντρευτώ το φως κι ας γίνω ένα λουλούδι στο Λονδίνο ή λίγη σκόνη στο Πεκίνο . . .
Αυτοί παιδί μου δεν δεν σου χαρίζουν ούτε τη νύστα τους όλο δεν και δεν και δέντρο δεν φύτεψαν τα χέρια τους δεν χάιδεψαν σκυλί γατί πουλάκι πληγωμένο γυναίκα άσχημη και στερημένη αυτοί παιδί μου δεν δεν δίνουν τ' Αγγέλου τους νερό αυτοί παιδί μου δενδεν είδαν-κατάργησαν τα μάτια τους
αυτοί παιδί μου δεν δεν ξέρουν δεν αγαπούν ξέρουνε μόνο ν' απαιτούν περισσότεραπερισσότεραπερισσότερα περί που έτσι γράφεται το μέλλον μας
Α.: Παντού την είδα. Να κρατάει ένα ποτήρι και να κοιτάζει το κενό.
Ν΄ακούει δίσκους ξαπλωμένη χάμου. Να περπατάει στο δρόμο με φαρδιά παντελόνια
και μια παλιά καμπαρντίνα. Μπρος από τις βιτρίνες των παιδιών. Πιο θλιμμένη τότε.
Και στις δισκοθήκες, πιο νευρική, να τρώει τα νύχια της.
Μ.Ν.: Περπατώ μες στ΄αγκάθια μες στα σκοτεινά
σ΄αυτά που΄ναι να γίνουν και στ΄αλλοτινά
κι έχω για μόνο μου όπλο μόνη άμυνα
τα νύχια μου τα μωβ σαν τα κυκλάμινα.
Καπνίζει αμέτρητα τσιγάρα.
Είναι χλωμή και ωραία. Μα να της μιλάς ούτε που ακούει καθόλου.
Σαν να γίνεται κάτι αλλού - που μόνο αυτή το ακούει και τρομάζει.
Κρατάει το χέρι σου σφιχτά, δακρύζει, αλλά δεν είναι ε κ ε ί.
Δεν την έπιασα ποτέ και δεν της πήρα τίποτα.
Μ.Ν.: Περπατώ μες στ΄αγκάθια μες στα σκοτεινά
σ΄αυτά που΄ναι να γίνουν και στ΄αλλοτινά
κι έχω για μόνο μου όπλο μόνη άμυνα
τα νύχια μου τα μωβ σαν τα κυκλάμινα.
Τίποτα δεν κατάλαβε. Όλη την ώρα μου 'λεγε «θυμάσαι;»
Τι να θυμηθώ. Μονάχα τα όνειρα θυμάμαι γιατί τα βλέπω νύχτα.
Όμως τη μέρα αισθάνομαι άσχημα -- πώς να το πω : απροετοίμαστη.
Βρέθηκα μέσα στη ζωή τόσο άξαφνα -κει που δεν το περίμενα καθόλου.
Έλεγα «μπα θα συνηθίσω». Κι όλα γύρω μου έτρεχαν.
Πράγματα κι άνθρωποι έτρεχαν, έτρεχαν -
ώσπου βάλθηκα κι εγώ να τρέχω σαν τρελή.
Αλλά φαίνεται, το παράκανα. Επειδή - δεν ξέρω - κάτι παράξενο έγινε στο τέλος.
Πρώτα έβλεπα τον νεκρό κι ύστερα γινόταν ο φόνος.
Πρώτα ερχόταν το αίμα κι ύστερα ο χτύπος κι η κραυγή.
Και τώρα όταν ακούω να βρέχει δεν ξέρω τι με περιμένει...
Μ.Ν.: Περπατώ μες στ΄αγκάθια μες στα σκοτεινά
σ΄αυτά που΄ναι να γίνουν και στ΄αλλοτινά
κι έχω για μόνο μου όπλο μόνη άμυνα
τα νύχια μου τα μωβ σαν τα κυκλάμινα.
Γεμάτη είναι η άδεια ζωή μας με ξένους ανθρώπους. Ανθρώπους περαστικούς, υπεραστικούς, του κρεβατιού, της τάβλας, της καύλας, του σπιτιού, του δρόμου, του υπόδρομου. Με φουσκωμένα χείλη και φουσκωμένα μυαλά με φαγωμένα νύχια με λαδωμένα μαλλιά και σπυράκια. Γεμάτη είναι η άδεια ζωή μας με ξένους ανθρώπους.
Δεν φταίω, δεν φταις, δεν φταίει κανείς άλλος εκτός από εμένα κι εσένα. Ίσως πάλι να μην φταίμε ούτε εμείς. Πάει καιρός που σταμάτησα να πλένομαι, κάθε που αποχωριζόμουν τα νεκρά μου κύτταρα σε ένοιωθα όλο και πιο μακριά μου. Πως πνίγεσαι στους υπονόμους.
Σαν να σ' έχανα. Σαν να έχανα.
Ο έρωτας μένει μακριά και πάει καιρός που σταμάτησε να με παίρνει τηλέφωνο. Ωστόσο όταν απολύτως τίποτα δεν έχει αξία για εμένα, φρόντιζε έρωτα να βρίσκεσαι κάπου κοντά στο διαμέρισμα μου, να εισβάλεις γρήγορα, να μου θυμίζεις πως τίποτα δεν χάθηκε στα γρήγορα και να μου δίνεις το χάπι που παίρνω όταν τέτοια ποιήματα γράφω, που κρύβω στο τρίτο συρτάρι με τα πορνοπεριοδικά. Π.Κ.